Theo quan niệm phổ biến, gương nên đặt ở chỗ phản chiếu cảnh đẹp, ánh sáng hoặc làm rộng lối đi hẹp; nên tránh đặt đối thẳng cửa chính, đối diện giường ngủ, đối bếp và đối diện bàn thờ. Phần lớn những kiêng kỵ này có lý do thực tế đi kèm: gương đối giường gây giật mình khi thức giấc ban đêm, gương đối cửa làm người vào nhà bị loá, gương gần bếp dễ bám dầu và hắt nắng.
Gương là món đồ rẻ mà tác động lớn tới cảm giác không gian, nên cũng là món bị kiêng kỵ nhiều nhất. Bài này đi qua từng vị trí, nói rõ quan niệm truyền thống và lý do công năng, rồi chỉ cách điều chỉnh khi gương đã gắn cố định vào tủ hay tường.
Nguyên tắc chung xuyên suốt: một tấm gương tốt là tấm gương phản chiếu thứ bạn muốn nhìn thấy nhiều hơn, như ánh sáng, cây xanh, khoảng rộng, và không làm ai giật mình hay chói mắt. Nếu một vị trí thoả cả hai điều đó, gần như chắc chắn nó cũng không phạm vào kiêng kỵ phổ biến nào; nếu một vị trí khiến bạn khó chịu khi đi qua, đó là tín hiệu nên đổi, dù sách nói gì.
Vì sao gương được bàn nhiều trong phong thuỷ
Trong quan niệm truyền thống, gương phản chiếu nên được coi là "nhân đôi" thứ nó soi vào: soi vào cảnh đẹp, bàn ăn đầy đủ thì tốt; soi vào góc nhọn, nhà vệ sinh, cửa ra vào thì bị cho là đẩy khí tốt ra ngoài hoặc kéo khí xấu vào. Gương cũng thường gắn với chuyện giật mình, sợ hãi trong văn hoá dân gian nhiều nơi.
Đặt sang góc kiến trúc, gương thật sự "nhân đôi" ánh sáng và chiều sâu. Một tấm gương lớn đặt đúng chỗ làm hành lang nhà ống rộng ra trông thấy, đặt sai chỗ thì hắt nắng vào mắt, phản chiếu đèn gây chói, hoặc tạo bóng người bất ngờ trong bóng tối. Như vậy, cả hai cách nhìn đều đồng ý rằng gương mạnh tay, cần đặt có chủ đích.
Gương còn là đồ dễ vỡ. Gương lớn treo không chắc, gương sát lối đi trẻ nhỏ chạy nhảy, gương ở phòng tắm trơn trượt đều là nguy cơ chấn thương thật. Bài này luôn đặt chuyện an toàn trước chuyện kiêng kỵ.
Từng vị trí: quan niệm và lý do thực tế
Bảng dưới gom các vị trí hay được hỏi nhất:
| Vị trí | Quan niệm truyền thống | Lý do thực tế | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Đối thẳng cửa chính | Đẩy khí tốt ra ngoài | Người bước vào thấy bóng mình đột ngột, ban ngày bị hắt nắng | Đặt gương ở tường bên của sảnh, không chính diện |
| Đối diện giường ngủ | Gây bất an, ngủ không yên | Thức giấc đêm thấy bóng chuyển động, đèn ngoài cửa sổ phản chiếu | Chuyển gương vào trong cánh tủ hoặc che rèm khi ngủ |
| Đối bếp nấu | Nhân đôi lửa, dễ xung | Bám dầu mỡ, hơi nóng làm bong keo gương dán | Không đặt gương trong khu nấu |
| Đối diện bàn thờ | Thiếu tôn nghiêm | Phản chiếu khói, ánh nến gây rối mắt | Để tường đối diện trơn hoặc treo tranh tĩnh |
| Cuối hành lang hẹp | Mở rộng, dẫn khí | Hành lang trông dài và sáng hơn | Vị trí tốt nếu không chiếu thẳng vào cửa phòng |
| Phòng ăn soi bàn ăn | Nhân đôi đủ đầy | Phòng ăn sáng hơn, rộng hơn | Treo ngang tầm ngồi, tránh hắt đèn vào mắt |
Đối diện cửa sổ có cảnh xanh là một vị trí thường được đánh giá tốt ở cả hai góc: phòng như có thêm một ô cửa sổ.
Gương trong phòng ngủ: điều chỉnh không cần tháo tủ
Tủ quần áo có gương cánh trước giường. Đây là tình huống phổ biến nhất ở chung cư. Cách nhẹ nhàng nhất là dán phim mờ ở phần gương nhìn thẳng từ giường, hoặc treo rèm mỏng có thanh trượt, kéo che khi ngủ.
Gương bàn trang điểm. Xoay bàn sang tường bên, để gương song song với giường thay vì đối diện. Nếu không xoay được, có thể chọn gương gập hoặc gương có nắp.
Gương trần. Quan niệm truyền thống kiêng hẳn gương trần trên giường; về thực tế, gương trần còn là vật nặng treo trên đầu người ngủ. Không nên lắp.
Ánh đèn ngủ. Đèn ngủ đặt sao cho không phản chiếu vào gương rồi rọi vào mắt người nằm. Đèn hắt thấp, ánh vàng thường dễ chịu nhất.
Đèn đường, đèn biển hiệu ngoài cửa sổ. Ở nhà phố, ánh đèn ngoài đường chiếu qua cửa sổ, đập vào gương rồi hắt lên giường là nguyên nhân hay gặp khiến phòng không tối hẳn. Rèm cản sáng ở cửa sổ giải quyết cùng lúc chuyện gương và chuyện ánh sáng ban đêm.
Gương trong nhà tắm và lối vào
Hai nơi gần như nhà nào cũng có gương, với mấy lưu ý riêng:
- Nhà tắm: gương ở bồn rửa là cần thiết; quan niệm chỉ kiêng gương đối thẳng cửa nhà tắm nhìn ra phòng ngủ. Chọn gương có viền kín, chống ẩm để không bị mốc đen viền sau vài mùa nồm.
- Gương có đèn trong nhà tắm: phải dùng loại có cấp bảo vệ chống nước phù hợp và đấu điện qua thiết bị chống giật; đây là phần nên để thợ điện làm.
- Lối vào: một tấm gương ở tường bên của sảnh vừa để soi trước khi ra ngoài vừa làm sảnh rộng hơn, không phạm vào kiêng kỵ đối cửa.
- Gương toàn thân: phải bắt vít chắc vào tường hoặc dùng chân đế chống lật; gương dựng tường không cố định là nguy cơ cho trẻ nhỏ và thú cưng.
Gương vỡ hay nứt nên thay sớm, không phải vì kiêng mà vì cạnh nứt dễ gây đứt tay và mảnh rơi bất ngờ.
Kích thước, hình dáng và khung gương
Gương vừa với mảng tường. Một tấm gương quá nhỏ trên mảng tường lớn trông lạc lõng, còn gương chiếm gần hết bức tường thì làm phòng như bị nhân đôi, khó định hướng. Một tỷ lệ dễ nhìn là gương rộng khoảng hai phần ba món đồ đặt bên dưới, như bàn trang điểm, tủ giày hay bồn rửa.
Gương tròn, gương bo góc. Quan niệm truyền thống ưa đường cong mềm hơn góc nhọn chĩa vào người. Về thực tế, góc bo cũng ít gây va quệt, nhất là ở lối đi hẹp và nhà có trẻ nhỏ. Gương chữ nhật vẫn dùng tốt nếu có khung bao mép.
Gương ghép nhiều mảnh. Các tấm gương nhỏ ghép kín một mảng tường từng là trào lưu, nhưng hình phản chiếu bị chia cắt, khó lau, mép ghép dễ bong. Quan niệm dân gian cũng không ưa hình ảnh bị cắt vụn trong gương. Nếu muốn mảng phản chiếu lớn, một tấm liền dễ chịu hơn.
Khung và chất liệu. Khung gỗ, khung mây cho cảm giác ấm, hợp phòng ngủ, phòng khách; khung kim loại mảnh hợp nhà tắm, lối vào. Ở vùng nồm ẩm, khung gỗ tự nhiên cần lớp phủ chống ẩm để không cong vênh, mốc.
Gương bát quái và gương lồi ngoài cửa khác gương trong nhà
Gương bát quái (gương nhỏ có khung tám cạnh) treo trên cửa chính là một tập quán riêng, mang ý nghĩa che chắn trong quan niệm dân gian, khác hẳn gương dùng trong nhà. Vì đề tài này có nhiều điều cần nói, trang có một bài riêng. Ở đây chỉ nhắc một điểm: không treo gương ngoài cửa chiếu thẳng vào nhà hàng xóm. Trong khu phố đông đúc, chuyện gương chiếu sang nhà nhau từng gây không ít va chạm giữa hàng xóm, và cái giá của một mối quan hệ láng giềng căng thẳng lớn hơn nhiều so với mọi lo ngại về khí xấu.
Gương lồi ở góc ngõ, góc gara lại là một thiết bị an toàn giao thông: giúp nhìn thấy xe, người khuất góc. Đây là loại gương nên có ở nhà cuối ngõ hẹp, lối ra xe khuất tầm nhìn, và không liên quan gì tới kiêng kỵ. Nếu gương đặt ở phần đường chung của ngõ, nên trao đổi với hàng xóm và tổ dân phố để chọn vị trí giúp được nhiều nhà nhất.
Gương trang trí treo ngoài hiên, ngoài ban công nên tránh hướng nắng chiều. Nắng chiếu vào gương có thể hắt sang nhà đối diện hoặc xuống đường, gây chói cho người đi xe; trong trường hợp xấu, gương lõm hội tụ ánh nắng còn có thể làm nóng vật dễ cháy. Gương ngoài trời nên là gương phẳng, đặt ở chỗ có mái che.
Cách chọn vị trí cho một tấm gương mới
Trước khi khoan tường, có thể thử theo trình tự sau:
- Xác định mục đích: soi người, làm rộng không gian hay hắt sáng.
- Cầm gương (hoặc một tấm gương nhỏ) đứng ở vị trí định treo, nhìn xem nó phản chiếu gì vào từng thời điểm trong ngày.
- Đứng ở cửa ra vào, nằm trên giường, đứng ở bếp: kiểm tra xem có thấy bóng mình đột ngột hay bị chói không.
- Kiểm tra tường có dây điện, ống nước âm không trước khi khoan; gương lớn cần tắc kê đủ tải.
- Treo ngang tầm mắt người dùng chính; gương soi toàn thân đặt sao cho người đứng cách khoảng một mét rưỡi vẫn thấy trọn.
- Với nhà có trẻ nhỏ, ưu tiên gương có lớp phim chống vỡ văng phía sau hoặc gương an toàn, và đặt mép dưới gương cao hơn tầm với của trẻ nếu không cần soi toàn thân.
Thử trước một ngày bằng cách dựng tạm (có chèn chống đổ) là cách rẻ nhất để biết gương có làm mình khó chịu không. Nhiều gia chủ chỉ cần một đêm ngủ với tấm gương dựng tạm trong phòng là biết ngay nên đặt hay không, không cần tra thêm một lời khuyên nào.
Câu hỏi thường gặp
Gương đối diện cửa chính có thật sự xấu không?
Quan niệm truyền thống cho rằng gương đối cửa chính đẩy khí tốt ra ngoài. Không có bằng chứng về tác động vận may, nhưng gương đối cửa thường làm người bước vào bị giật mình và hắt nắng vào nhà. Chuyển gương sang tường bên của sảnh vừa giữ công dụng vừa tránh mọi lo ngại.
Tủ áo gương đối giường mà không muốn thay tủ thì làm sao?
Có thể dán phim mờ trang trí lên phần gương nhìn thẳng từ giường, treo rèm mỏng che khi ngủ, hoặc dán giấy dán kính hoa văn. Những cách này rẻ, tháo được, không ảnh hưởng tủ. Quan trọng nhất là khi thức giấc ban đêm, người nằm không thấy bóng phản chiếu chuyển động.
Có nên dùng gương để làm rộng phòng khách nhỏ?
Có, đây là cách làm hiệu quả. Đặt gương ở tường vuông góc với cửa sổ để nhân đôi ánh sáng, hoặc ở tường phía sau sofa. Tránh đặt chính diện cửa ra vào và tránh gương quá nhiều mảng nhỏ ghép, vì dễ rối mắt và khó lau chùi.
Gương trong phòng tắm cần lưu ý gì về an toàn?
Chọn gương có viền hoặc lớp phủ chống ẩm để không mốc, bắt vít chắc vào tường chịu lực. Gương có đèn hay sấy chống mờ phải dùng loại thiết kế cho phòng tắm và đấu điện qua thiết bị chống giật, nên nhờ thợ điện làm. Gương nứt cần thay sớm vì cạnh sắc nguy hiểm.
Gương vỡ trong nhà có phải điềm xấu?
Nhiều nền văn hoá có tục coi gương vỡ là điềm xui, nhưng đó là tín niệm, không có cơ sở. Điều cần làm khi gương vỡ là dọn kỹ mảnh vụn bằng găng tay, gói kín trước khi bỏ vào thùng rác để người thu gom không bị đứt tay, rồi thay gương mới.
Có nên đặt gương đối diện bàn ăn không?
Quan niệm phổ biến coi gương soi bàn ăn là tốt vì nhân đôi sự đủ đầy. Về thực tế, gương ở phòng ăn làm không gian sáng và rộng hơn. Lưu ý treo sao cho đèn trần không phản chiếu thẳng vào mắt người ngồi ăn và gương không quá sát lối đi.