Khi chọn căn trong một toà chung cư, bảy điều nên xem về vị trí là: căn góc hay căn giữa, khoảng cách tới thang máy, khoảng cách tới phòng rác và hộp kỹ thuật, căn có cửa đối cửa căn khác không, căn có nhìn thẳng vào khe hở giữa hai toà hay góc nhọn của toà bên cạnh không, hướng nắng, và khoảng cách tới thang thoát hiểm. Mỗi điều đều có phần quan niệm truyền thống và phần cảm nhận thực tế khi ở.
Bài này không nhằm khuyên mua hay không mua căn nào. Mục đích là giúp bạn có một danh sách để đi xem, so sánh các căn trên cùng một tiêu chí, và biết những bất tiện nào xử lý được, bất tiện nào sẽ theo mình suốt thời gian ở.
Điều 1 và 2: căn góc, khoảng cách tới thang máy
Căn góc. Căn góc có hai mặt thoáng, nhiều cửa sổ, ánh sáng và gió tốt hơn căn giữa. Quan niệm thường ưa căn có nhiều mặt thoáng. Đổi lại, căn góc có nhiều tường ngoài nên nhận nhiều nhiệt hơn, nhất là khi một mặt quay hướng Tây; có thể có mặt tường bị gió mưa tạt trực tiếp. Căn góc cũng hay có hình dạng không vuông vắn, khó kê đồ.
Căn sát hoặc đối diện thang máy. Quan niệm ngại cửa căn hộ đối diện thẳng cửa thang máy, coi đó là chỗ người ra vào liên tục, động và ồn. Thực tế, căn sát thang máy nghe tiếng chuông, tiếng cửa thang, tiếng người nói chuyện chờ thang, và có thể nghe tiếng động cơ nếu tường ngủ giáp giếng thang. Lợi thế là đi lại nhanh. Gia đình có người già, trẻ nhỏ đôi khi lại thích căn gần thang.
Cách kiểm. Đứng trong phòng ngủ của căn đó vào buổi tối, đóng cửa, nghe tiếng thang chạy. Xem tường phòng ngủ có giáp giếng thang không trên mặt bằng tầng. Với căn góc, đến vào buổi chiều để xem mặt nào nhận nắng, và sờ tường ngoài phía đó xem có nóng không.
Điều 3: phòng rác, hộp kỹ thuật và ống gen
Phòng rác tầng. Nhiều toà có phòng thu rác hoặc ống đổ rác ở mỗi tầng. Căn sát phòng rác có thể có mùi, nhất là mùa nóng, và có tiếng rác rơi trong ống. Quan niệm cũng không ưa cửa nhà gần chỗ chứa rác.
Hộp kỹ thuật điện, nước. Tủ điện tầng, hộp ống nước đặt ở hành lang ngay cạnh cửa căn hộ có thể phát tiếng ù nhẹ, và là chỗ thợ kỹ thuật ra vào khi sửa chữa.
Ống gen thông gió, ống thải bếp. Căn có tường ngủ giáp ống gen chung có thể nghe tiếng gió, tiếng nước chảy trong ống của các tầng trên. Ở một số toà, ống thải khói bếp chung có thể đưa mùi vào căn nếu van chống ngược không tốt.
Cách kiểm. Đi một vòng hành lang tầng, xác định vị trí phòng rác, tủ điện. Mở cửa phòng rác xem có sạch, có thông gió không. Hỏi cư dân cùng tầng về mùi, và hỏi ban quản lý lịch thu gom rác trong ngày; phòng rác được dọn hai lần mỗi ngày khác hẳn phòng rác chỉ dọn một lần vào sáng sớm.
Điều 4: cửa đối cửa căn khác
Nhiều toà bố trí hai dãy căn đối diện nhau qua hành lang, cửa căn này nhìn thẳng cửa căn kia. Quan niệm gọi là cửa đối cửa, cho rằng hai nhà như đang nhìn vào nhau, dễ sinh va chạm. Thực tế, điều này liên quan tới riêng tư: khi hai nhà cùng mở cửa, mỗi nhà thấy rõ phòng khách nhà kia.
Nhiều toà thiết kế lệch cửa các căn đối diện để tránh tình huống này; khi so sánh hai toà, đây là một chi tiết nói lên sự chu đáo của thiết kế. Nếu căn bạn thích có cửa đối cửa, xử lý bằng khu lối vào có vách hoặc tủ giày tạo khúc rẽ, rèm, và thói quen không để cửa mở toang.
Tình huống tương tự nhưng nặng hơn là căn nằm ở cuối hành lang dài, cửa nhìn thẳng dọc trục hành lang. Đây là chủ đề riêng với nhiều cách xử lý hơn; điều cần nhớ khi chọn căn là căn cuối hành lang thường có thêm gió lùa và tiếng ồn dồn về.
Điều 5: khe hở giữa hai toà và góc nhọn của toà bên cạnh
Khi hai toà nhà đứng sát nhau, khe hở hẹp giữa chúng tạo ra một luồng gió mạnh và một khoảng trời hẹp như bị chẻ đôi. Quan niệm gọi căn nhìn thẳng ra khe hở này là bị thiên trảm, rất ngại. Một quan niệm khác ngại căn nhìn thẳng vào góc cạnh nhọn của toà bên cạnh, gọi là góc nhọn chiếu vào.
Thực tế, khe hở giữa hai toà là nơi gió hút mạnh, đôi khi rít khi có bão, mưa tạt vào ban công rất dữ. Căn đứng trước khe hẹp còn bị nhìn thẳng sang toà bên kia, thiếu riêng tư. Còn căn nhìn vào góc tường toà khác thì thiếu tầm nhìn, có thể bị phản chiếu ánh nắng từ kính toà kia, và cảm giác bức bí.
Những điều này không làm căn hộ không ở được. Nhưng chúng là bất tiện bạn sẽ thấy hằng ngày, và không xử lý được bằng nội thất ngoài rèm và kính dán phim. Khi so sánh, căn nhìn ra không gian mở như công viên, sân trong, đường rộng thường dễ chịu hơn.
Điều 6: hướng nắng theo vị trí căn
Trong cùng một toà, các căn ở các mặt khác nhau nhận nắng rất khác nhau. Bảng dưới gợi ý cách đọc nhanh, cụ thể cho khí hậu Việt Nam.
| Mặt toà quay về | Nắng | Gió | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Đông, Đông Nam | Nắng sáng, chiều mát | Đón gió mát mùa hè | Được nhiều người ưa; giá thường cao hơn |
| Nam | Nắng vừa | Gió nồm nam mùa hè | Ổn với đa số gia đình |
| Bắc, Đông Bắc | Ít nắng trực tiếp | Gió lạnh mùa đông miền Bắc | Mát mùa hè, cần cửa kín mùa đông |
| Tây, Tây Nam, Tây Bắc | Nắng chiều gắt | Tuỳ khu vực | Cần rèm cản nắng, kính dán phim, điều hoà mạnh hơn |
Toà bên cạnh có thể che bớt nắng Tây cho các tầng thấp. Đến xem vào buổi chiều để thấy thực tế thay vì chỉ dựa vào hướng trên giấy.
Với căn có phòng ngủ ở mặt Tây, chi phí rèm cản nắng, kính dán phim và tiền điện điều hoà mùa hè nên được tính vào so sánh giữa các căn. Một căn rẻ hơn một chút nhưng quay Tây có thể không còn rẻ sau vài mùa hè.
Điều 7: khoảng cách tới thang thoát hiểm
Ít ai hỏi điều này khi đi xem căn, nhưng nó quan trọng nhất khi có sự cố. Căn ở xa thang bộ thoát hiểm, nhất là căn cuối một hành lang dài chỉ có một đầu thang, sẽ mất nhiều thời gian hơn để thoát ra khi có cháy. Toà nhà đạt chuẩn thường có thang thoát hiểm bố trí sao cho từ cửa mọi căn tới thang không quá xa, nhưng mỗi thiết kế mỗi khác.
Khi đi xem, đi bộ từ cửa căn tới cửa thang thoát hiểm gần nhất, đếm bước, xem cửa thang có biển chỉ dẫn, đèn khẩn cấp, có mở được không, cầu thang có thông thoáng không. Nếu tầng có hai thang thoát hiểm ở hai đầu, căn ở giữa có hai lựa chọn, đó là lợi thế.
Hỏi thêm ban quản lý về lần diễn tập phòng cháy gần nhất và về hệ thống báo cháy của tầng. Toà nhà vận hành tốt sẽ trả lời được ngay, có lịch kiểm tra định kỳ. Câu trả lời ậm ừ cũng là một thông tin đáng ghi lại trên phiếu so sánh.
Quan niệm truyền thống không nói tới thang thoát hiểm, nhưng cùng một ý với việc người xưa luôn muốn nhà có lối ra vào thuận tiện. Trong toà nhà hai chục tầng, lối ra thuận tiện chính là lối thoát nạn gần và thông thoáng.
Gom bảy điều thành một phiếu so sánh
Để không bị cảm xúc lúc xem nhà chi phối, lập một phiếu đơn giản cho mỗi căn:
- Ghi mã căn, tầng, diện tích, giá hoặc giá thuê.
- Với mỗi điều trong bảy điều, chấm ba mức: ổn, chấp nhận được, khó chịu.
- Ghi chú cụ thể: ví dụ căn sát thang máy, tường ngủ giáp giếng thang, nghe rõ tiếng lúc 22 giờ.
- Với mỗi mức khó chịu, ghi cách xử lý và chi phí ước tính nếu có, hoặc ghi không xử lý được.
- So sánh các căn: căn có ít mức khó chịu không xử lý được thường là lựa chọn bền nhất.
Phiếu này cũng hữu ích khi bàn với gia đình: mọi người nhìn cùng một bảng thay vì nhớ theo cảm giác. Nếu gia đình có xét thêm hướng hợp tuổi, thêm một cột cho phần đó, nhưng đừng để nó lấn át các điều thực tế.
Những điều nghe nhiều nhưng không cần quá lo
Bên cạnh bảy điều trên, người mua chung cư còn hay nghe những lời khuyên khó kiểm chứng: căn có số phòng tận cùng bằng số này số kia là xấu, căn nhìn ra hồ nước nhất định tốt, căn nhìn ra nghĩa trang hay bệnh viện từ xa nhất định không ở được, căn có hình không vuông tuyệt đối là thiếu góc. Những lời này phần nhiều không thống nhất và không gắn với điều gì đo được trong căn hộ.
Một số trong đó có phần lý lẽ thực tế khi xét kỹ. Căn nhìn ra hồ thường thoáng, mát, nhưng có thể nhiều muỗi và ẩm vào mùa nồm. Căn gần bệnh viện có thể ồn tiếng xe cấp cứu về đêm. Căn hình dạng méo khó kê đồ. Khi gặp một lời khuyên như vậy, hỏi ngược lại: điều này làm cuộc sống hằng ngày khác đi thế nào. Nếu trả lời được, đưa nó vào phiếu so sánh; nếu không, đừng để nó quyết định.
Với những băn khoăn về số nhà hay hướng hợp tuổi, nếu gia đình thấy cần, đó là phần xem riêng. Điều bài này khuyên là đừng bỏ một căn tốt về mọi mặt chỉ vì một con số, và đừng chọn một căn có nhiều bất tiện thật chỉ vì nó hợp một con số.
Câu hỏi thường gặp
Căn góc có luôn tốt hơn căn giữa không?
Không luôn luôn. Căn góc thoáng, nhiều sáng nhưng có thể nóng hơn, khó kê đồ và giá cao hơn. Căn giữa ít mặt thoáng nhưng ổn định nhiệt, dễ bố trí. Chọn tuỳ nhu cầu ánh sáng, hướng nắng và ngân sách.
Căn cạnh phòng rác có giá rẻ hơn, có nên mua không?
Nếu toà nhà quản lý rác tốt, phòng rác sạch, có thông gió và thu gom đều, bất tiện có thể nhỏ. Hỏi cư dân hiện tại, đến vào buổi tối mùa nóng để kiểm. Nếu mùi rõ, cân nhắc kỹ vì đây là điều khó sửa từ phía căn hộ.
Toà đối diện có kính phản quang chiếu nắng sang thì làm gì?
Kính dán phim cách nhiệt phía nhà mình, rèm hai lớp, cây chậu trên ban công giúp giảm chói và nóng. Không treo gương hay vật phản chiếu ngược lại; ngoài việc gây mâu thuẫn, nó không giải quyết được nhiệt.
Thuê nhà ngắn hạn có cần xem kỹ bảy điều này không?
Có, vì những bất tiện như tiếng thang máy, mùi rác, nắng Tây ảnh hưởng ngay từ ngày đầu. Với nhà thuê, bạn không sửa được nhiều, nên chọn đúng ngay từ đầu càng quan trọng.
Căn tầng thấp nhìn ra bãi đỗ xe có ổn không?
Bãi đỗ xe ngoài trời có tiếng xe ra vào sớm, đèn pha chiếu lên và khí thải ở các tầng thấp. Nếu căn có phòng ngủ quay ra đó, cân nhắc cửa cách âm, rèm cản sáng. Căn tầng cao nhìn ra bãi xe ít bị ảnh hưởng hơn.